EP. 02 LAB AUTOMATION ยกระดับ “ประสิทธิภาพ–ความแม่นยำ–ความปลอดภัย” ในงานวิจัยชีววิทยาอย่างมีนัยสำคัญ
ในงานวิจัยชีววิทยายุคใหม่ “ความเร็ว” อย่างเดียวไม่พอ สิ่งที่แล็บระดับสูงให้ความสำคัญมากขึ้นคือ ความสม่ำเสมอของผลทดลอง (reproducibility), ความเสี่ยงจากการปนเปื้อน, และ การติดตามตัวอย่างแบบตรวจสอบย้อนหลังได้ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ Lab Automation ไม่ได้เป็นแค่ “เครื่องช่วยปิเปต” แต่กำลังกลายเป็น “โครงสร้างพื้นฐาน” ของงานวิจัยคุณภาพสูง
งานรีวิวใน Frontiers in Bioengineering and Biotechnology (2020) อธิบายกลไกสำคัญว่า Automation ช่วยเพิ่ม reproducibility ได้ 3 ทางหลัก ได้แก่
- ลดความแปรปรวนจากมนุษย์ (human-induced variability)
- เพิ่มอัตราการสร้างข้อมูล และทำให้ทำซ้ำ/ทำคอนโทรลได้มากขึ้น
- ลดโอกาสการปนเปื้อนจากการสัมผัสและการจัดการหลายขั้นตอน
ก้าวถัดไปของ Lab Automation: “ฉลาดขึ้น ไม่ใช่แค่อัตโนมัติ”
วันนี้เริ่มเห็นการผสาน AI + Computer Vision เพื่อทำ quality control แบบ real-time เช่น ตรวจจับ tip, ระดับของเหลว, และแจ้งเตือนความผิดปกติทันที ช่วยให้ระบบเข้าใกล้แนวคิด “closed-loop automation” มากขึ้น
ถ้าคุณกำลังคิดจะเริ่ม… เริ่มให้ถูกจุด
- เลือก 1 workflow ที่ทำซ้ำบ่อย (เช่น PCR setup, normalization/pooling, bead clean-up)
- ตั้ง KPI ชัด: error rate, CV/SD, throughput, hands-on time, traceability
- ออกแบบเป็น โมดูล และปรับได้ (เพื่อรองรับงานวิจัยที่เปลี่ยนเร็ว)
หากคุณต้องการทำ Customized Lab Automation ให้เข้ากับ workflow จริง (ไม่ใช่ปรับ workflow ให้เข้ากับเครื่อง) ใช้แนวคิดแบบ modular แล้วค่อยขยายเป็น workcell ที่ใหญ่ขึ้นได้ในอนาคต—นี่คือจุดที่การวางสถาปัตยกรรมระบบตั้งแต่แรก “คุ้ม” ที่สุด
EP. 01 อีกหนึ่งผลงานตีพิมพ์ด้านงานวิจัยแบบ multi-omics
การศึกษาการปรับตัวของ “หมูทิเบต” ที่อาศัยบนที่สูงของที่ราบสูงทิเบตซึ่งมีสภาพ “ออกซิเจนต่ำ (hypoxia)” และสภาพแวดล้อมสุดขั้ว โดยใช้การวิเคราะห์แบบ multi-omics และมีการใช้ Dovetail HiChIP ในส่วนงาน epigenomics เพื่อทำความเข้าใจกลไกการควบคุมยีน
โดยได้ใช้ Dovetail HiChIP ในการศึกษาด้าน epigenomics การวิเคราะห์แบบ multi-omics ที่ครอบคลุมนี้ช่วยให้เข้าใจกลไกทางพันธุกรรมและการควบคุมการแสดงออกของยีนที่ซับซ้อน ซึ่งทำให้หมูทิเบตสามารถดำรงชีวิตและปรับตัวได้ดีในสภาวะขาดออกซิเจนและสภาพแวดล้อมที่รุนแรงบนที่ราบสูงทิเบต
